Wandeling door Plan Zuid - verslag

Zaterdag 13 februari vertrok een groep met D66-leden (waaronder raadsleden en kandidaat-raadsleden), bewoners van Zuid en andere belangstellenden vanaf de Berlagebrug voor een wandeling door de IJsselbuurt, Diamantbuurt, de Nieuwe Pijp en de Scheldebuurt. Museum Het Schip had sociaal-geograaf Ton Hijdra beschikbaar gesteld om de rondleiding te verzorgen, waarin veel aandacht was voor architectuur en stedenbouw. ‘De architectuur van de Amsterdamse School is in het buitenland bekender dan in Nederland. Deze stijl staat in ieder architectuurboek’, aldus Hijdra.

Hijdra vertelde bevlogen over de periode waarin dit deel van Amsterdam is gebouwd. De emancipatie van de arbeiders stond centraal en gesteund door wethouder Wibaut en bouwmeester Berlage werd in 1917 een start gemaakt met de bouw van Plan Zuid, de zuidelijke uitbreiding van Amsterdam. Ieder gezin had recht op een fatsoenlijke woning, maar diende zich in deze woning netjes te gedragen. Daar zorgden de coöperaties voor. 

 

De Amsterdamse School
Berlage koos bij de opzet van Plan Zuid voor brede monumentale verkeersaders, zoals de Churchilllaan met hoge wandgevels. Achter deze hoofdwegen heerste er rust met aaneengesloten lagere woonblokken, gegroepeerd rond buurtpleinen met openbare gebouwen zoals een school, kerk of badhuis. Ook was er veel aandacht voor binnentuinen en openbaar groen. De architectuur van de Amsterdamse School is tijdens de bouw van deze buurten ontstaan. Hijdra: ‘De architecten waren kunstenaars die speelden met de baksteen en oog hadden voor prachtige details. Zij maakten een totaal ontwerp waarbij niet alleen de buitengevel, maar ook het straatmeubilair, bruggen, electriciteitskasten en het interieur werden vormgegeven.’

Ook veel actuele onderwerpen kwamen tijdens de wandeling aan de orde, zoals de plannen van stadsdeel Zuideramstel voor een parkeergarage onder de Churchilllaan en het Archiefterrein (gelegen aan de Amstel tussen de Tolstraat en Rustenburgerstraat), dat de komende jaren een nieuwe invulling krijgt. Zo zijn daar drie pleinen, creatieve bedrijven, woningen, een school en het nieuwe Ostadetheater gepland.

 

Het was een leerzame middag. De architectuur van de Amsterdamse School is een kans voor stadsdeel Zuid om meer toeristen en bezoekers naar dit deel van de stad te krijgen. Een mooie impuls voor de economische ontwikkeling en leefbaarheid van deze buurten.