Stedenbouw en studentenhuisvesting in het Kenniskwartier

donderdag 16 december 2010

Door Herman Wals. De stadsdeelraad besprak op 15 december het advies over het Uitvoeringsbesluit Kenniskwartier, dat wil zeggen de VU met haar wijde omgeving. Vrijwel het gehele complex van universiteit en ziekenhuis gaat het komend decennium op de schop. Dat levert een kwaliteitsimpuls op, want nu bestaat de bebouwing nog voornamelijk uit liefdeloos vormgegeven beton.

D66 was redelijk mild over de plannen, die de gemeenteraad overigens nog goed moet keuren. Positief is bijvoorbeeld dat de voetbalvelden van Buitenveldert behouden blijven, al verkassen ze naar de A.J. Ernststraat. Wel betreurden we het dat de Hortus niet behouden kan blijven, al biedt het VU-ziekenhuis een enigszins groen alternatief door een openbaar toegankelijke zorgtuin aan te leggen.

Omstreden was een eerder door de gemeenteraad aangenomen motie om het parkeerareaal in de Zuidas met 20 procent te reduceren. In het Kenniskwartier gaat het zelfs om 26 procent van de parkeerplaatsen. Op GroenLinks na was de hele deelraad van mening dat dit tot parkeerchaos én een te hoge druk op de omliggende wijken gaat leiden.

35 meter
De meeste politieke discussie werd opgeroepen door twee amendementen van D66, die we samen met de VVD hebben ingediend. Het eerste keerde zich tegen een bebouwingswand van 35 meter tegenover het vriendelijke, on-Amsterdamse villawijkje aan Weldam en Overijsselweg – waar men nu op de Hortustuin uitkijkt. We verwezen daarbij naar eerdere uitspraken van de deelraad dat de Zuidas aan de randen goed aan moet sluiten op bestaande bebouwing. Die 35 meter viel daar wat ons betreft niet onder.

Wat zich openbaarde was een tegenstelling tussen planologie en stedenbouw. Wethouder Egbert de Vries (PvdA) zegt het de planologen na: er moet zoveel vierkante meter programma gerealiseerd worden en dat kan alleen als er zo hoog gebouwd wordt. De stedenbouwer werkt andersom: die geeft het ruimtelijke kader aan waarbinnen een acceptabel programma opgesteld kan worden.

Ons voorstel om er 18 meter van te maken leek niet op een meerderheid in de raad te kunnen rekenen en daarom hebben we de tekst omgezet in: ‘Wij pleiten ervoor hier de massaliteit te doorbreken door in hoogte en breedte te variëren en dit bij de welstandscriteria verder uit te werken.’ Daar stemde de raad unaniem mee in.

Studentenwoningen
Zoals het Uitvoeringsbesluit zelf al memoreert is het Kenniskwartier bij uitstek de plek om studentenwoningen te realiseren, maar in het voorstel stonden er slechts een schamele 165 gepland. D66 heeft ervoor gepleit om het hele quotum aan sociale woningen, de welbekende 30 procent, in te zetten voor studenten. Dat leverde ter linkerzijde allergische reacties op (de noodzaak van menging! lange wachtlijsten in de sociale sector!).

We hebben toen voor een andere aanpak gekozen. Door het aantal vierkante meters omlaag te brengen van 65 naar 30 m² én het aandeel studentenwoningen op te trekken naar de helft van het goedkope quotum, kwamen we op 530 studentenwoningen uit. Samen met de plannen van de VU (ongeveer 100 woningen) en wat plukjes in deelgebied Gershwin kom je dan op rond de 750 studentenwoningen uit. Op zich een respectabele hoeveelheid, maar nog geen tien procent van het aantal waarvan UvA en VU denken dat ze de komende vier jaar extra nodig zijn.

De PvdA-fractie verzette zich aanvankelijk tegen de door de VVD en ons voorgestelde 50 procent, maar stemde uiteindelijk wel voor. Het amendement werd aangenomen en we hopen dat de gemeenteraad straks wat meer warm loopt voor het huisvesten van studenten. Daar hebben ze immers de ambitie uitgesproken om in de periode 2011 – 2014 9.000 extra studenteneenheden te realiseren, waarvan 3.500 in de nieuwbouw.

Herman Wals is lid van de deelraad van Amsterdam Zuid. Binnen de D66-fractie is hij verantwoordelijk voor de portefeuilles ruimtelijke ordening & wonen en Zuidas. Op deze website schrijft hij regelmatig over actuele en/of lokale onderwerpen.