Hoe de techniek het van de politiek verloor

zaterdag 7 augustus 2010

Door Herman Wals. Het Parool beschrijft op 6 augustus hoe de ontmanteling van de eens zo machtige dienst Publieke Werken voortkwam uit een strijd tussen politiek (stadhuis) en techniek (Wibauthuis). Daarbij worden twee beslissende momenten onderscheiden: de splitsing eind jaren zeventig in de drie diensten Grondbedrijf, Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening én het tien jaar later verder opdelen van Openbare Werken over de stadsdelen.

Dat alleen al reduceerde het technisch denkvermogen van de stad aanzienlijk, maar er werd bovendien een cruciale fout gemaakt. Over het organisatiemodel van de stadsdelen was nog wel nagedacht, maar het gemeentebestuur verzuimde met een duidelijke blauwdruk voor de centrale organisatie te komen. De vraag wat nodig was om een grote en ingewikkelde stad als Amsterdam te laten functioneren werd niet gesteld. Het gevolg was dat er een soort kliekjesorganisatie overbleef.

De oprichting van de dienst Infrastructuur Verkeer & Vervoer in 1997 was een poging daar wat aan te doen, maar inmiddels had een groot deel van de capabele technici zijn heil elders gezocht. Daar kwam bij dat het in de jaren negentig in zwang raakte om leiding geven los te koppelen van de vakinhoud. Om de cultuur te veranderen werden vooral mensen met een niet-technische achtergrond aangesteld bij de technische onderdelen van de gemeente. Gevolg was dat de medewerkers niet meer met hun bazen over het werk konden praten. En die bazen waren weer meer gecharmeerd van ambtenaren die op beleid en processen gericht waren. Je moest als technisch vakambtenaar wel een grote idealist zijn om bij de gemeente te blijven werken.

Om het probleem nog eens te vergroten werd in diezelfde jaren negentig de markt heilig verklaard. Dat leverde een verdere uitdunning van vakambtenaren bij de gemeente op. De stad kon ze voortaan inhuren bij de advies- en ingenieursbureaus waar ze inmiddels in grote getale werkten. Waarna bleek dat het erg moeilijk is om goed opdrachten te geven, als je als gemeente zelf de deskundigheid niet in huis hebt. Rotterdam hield in al die jaren de expertise in de ruimtelijke en technische sector centraal op peil. Misschien zou Amsterdam zichzelf nog eens de vraag moeten stellen wat voor deskundigheid in de eigen organisatie nodig is om complexe projecten aan te kunnen.

Herman Wals is lid van de deelraad van Amsterdam Zuid. Binnen de D66-fractie is hij verantwoordelijk voor de portefeuilles ruimtelijke ordening & wonen en Zuidas.

Klik hier en hier voor het Paroolartikel.