Donner kiest voor deelraden-light

donderdag 6 oktober 2011

Door Herman Wals. Zal minister Donner de geschiedenisboeken ingaan als de man die de Amsterdamse stadsdelen om zeep hielp? Het overige snoeiwerk van het Nederlandse staatsbestel verloopt niet erg voorspoedig, of het nu om de inkrimping van Eerste en Tweede Kamer, het fuseren van randstadprovincies of het afschaffen van regiobesturen gaat. Gezien het gebrek aan politieke steun voor de stadsdelen – alleen D66, Groen Links en PvdA maken zich er druk om – zal dit wetsvoorstel de eindstreep wel halen.

Maar tegelijk gooit Donner in zijn wetsvoorstel de reddingsboei uit, door een gestripte versie van de stadsdelen mogelijk te maken. De tegenzin druipt er in de memorie van toelichting weliswaar vanaf, maar omdat er in Friesland een paar gekozen dorpsraden bestaan, wil Donner die niet voor het hoofd stoten. Dat de gedeeltelijke redding van het Amsterdamse deelradenstelsel nou van het platteland moet komen…

In feite wordt de Gemeentewet teruggeschroefd naar de situatie van voor 1994. In dat jaar kregen de stadsdelen een eigen titel in de wet. In de periode daarvoor werden ze gekozen op basis van een artikel dat het instellen van functionele en territoriale commissies mogelijk maakt. Wat Donner beoogt is dat een binnengemeentelijk bestuur weer een commissie van de gemeenteraad gaat vormen, net als in de jaren tachtig met Noord en Osdorp het geval was. Het is aan de gemeenteraad te beslissen welke bevoegdheden een dergelijke deelraad-light krijgt en of er verkiezingen voor gehouden zullen worden.

Wat deze nieuwe deelraden zeker niet zullen mogen is verordeningen vaststellen. En eigenlijk kan ik me daar wel in vinden – ik heb het altijd een afwijking van het Amsterdamse deelradenstelsel gevonden dat iedere deelraad er bijvoorbeeld een eigen kapverordening op na kon houden. Bij de samenvoeging van Oud-Zuid en Zuideramstel moesten er vorig jaar ritsen verordeningen geharmoniseerd worden. Verordeningen worden nu weer, zoals het hoort, voor de hele stad vastgesteld. De toepassing van zo’n verordening op de specifieke situatie in buurt of wijk kan aan het afgeslankte deelraadsbestuur overgelaten worden. De ambtelijke organisatie hoeft bij dit alles niet aangepast te worden. Misschien heeft minister Donner, geheel tegen zijn zin, wel een weg gewezen die tot een verbetering van het deelradenstelsel leidt.