'De buurt neemt de kunst over'. Interview met Cintha van Heeswijck

zondag 2 oktober 2011

Naast haar werk als raadslid voor D66 in Amsterdam Zuid, is Cintha van Heeswijck actief als bestuurder van de stichting ArtZuid. Dit jaar vond de tweede editie van kunstevenement ArtZuid plaats en nog altijd zijn een aantal kunstwerken uit het project in de stad te bewonderen. Jacco Jochemsen interviewde haar over het succes van het project, het belang van de steun van de bewoners en haar eigen favoriete kunstwerk. Wat andere projecten kunnen leren van ArtZuid? 'Creatief zijn met de organisatie van een cultuurproject'.
 
Voor degenen die ArtZuid nog niet kennen, kan je kort beschrijven wat ArtZuid is en hoe het is ontstaan?
ArtZuid is een initiatief van bewoners om de buurt in Amsterdam Zuid te verlevendigen door kunst in openbare ruimte te zetten. De eerste editie was in 2009, en nu in 2011 hebben we ruim 50 stukken beeldende kunst verspreid over Amsterdam Zuid in het straatbeeld gezet.

Het idee is ooit ontstaan toen ik als moeder met mijn kinderen naar speeltuinen in de buurt ging. Het viel mij op hoe stil het was en hoe weinig contact er was tussen de bewoners van de buurt. Deze buurt was bovendien wat afgesloten van Amsterdam; de binnenstad had veel toeristen, maar wij niet. Ik heb die handschoen vervolgens opgepakt samen met anderen in de buurt die hetzelfde vonden.

ArtZuid heeft in 2009 90.000 bezoekers getrokken. Is er al bekend hoeveel bezoekers in 2011 het kunstproject hebben bezocht?
Ruim 350.000 mensen hebben ArtZuid 2011 bezocht. Weer of geen weer, de mensen kwamen wel altijd. Mensen kwamen, kwamen terug en namen mensen mee; het ging allemaal van mond tot mond. We hebben daarom uiteindelijk weinig aan marketing hoeven doen. Let wel: we hebben nog niet eens de mensen meegerekend die toevallig langs de beelden liepen, fietsten of reden.

Wat trekt zoveel mensen naar ArtZuid?
Het is een gratis cultureel topevenement. ArtZuid gaat niet alleen over het kijken naar de beelden, het is ook kijken hoe de mensen kijken naar de beelden. Praten over de beelden. Het is een hele dynamische belevenis. Mensen kunnen zichzelf zijn in de openbare ruimte, het is daarmee veel toegankelijker dan een normaal museum. Je geniet ook van buurt en omgeving van Amsterdam Zuid, een buurt die veel Amsterdammers nog niet goed kennen. Als je eens wist wat een fantastische bedankbrieven van bezoekers we hebben gehad!

Journalist en kunstenaar Jan Cremer heeft dit jaar de collectie samengesteld. Wat was zijn gedachte achter de selectie voor ArtZuid 2011?
Jan denkt groots: hij heeft top-kunstenaars geselecteerd voor ArtZuid 2011. Maar ook jonge kunstenaars hebben een kans gekregen. Voor dat onderdeel hebben we de VOC-geschiedenis van Amsterdam, die nog steeds een grote invloed heeft op de stad, als uitgangspunt genomen. Wij hebben gekeken naar de grote handelsroutes naar Oost en West en hebben daar kunstenaars gezocht voor het project. Het plaatste het project meteen in de samenleving. Zo hadden we drie Surinaamse kunstenaars in het project opgenomen en de Surinaamse gemeenschap heeft daar terecht trots op gereageerd. Zo hebben we de verschillende culturen van de stad naar het project getrokken. 

ArtZuid heeft stukken van veel gerenommeerde artiesten als Rodin, Dali, Appel en Corneille weten aan te trekken. Hoe is jullie dat gelukt?
Deels door ons netwerk en deels door het trackrecord van ArtZuid 2009. We zijn letterlijk door Europa getrokken met de foto’s van ArtZuid 2009 en hebben grote galerijen bereid gevonden om beelden uit te lenen. Een groot museum als het Rodin Museum wil ook zichtbaarheid! Bekende musea hebben bovendien graag Amsterdam als podium en de kunstenaars hebben vaak een historie in Amsterdam, zoals die er is met Appel. Het is ook belangrijk een betrouwbare partner te zijn voor die partijen : ze willen alles natuurlijk weer netjes terug hebben.

ArtZuid is voor het merendeel gefinancierd door sponsoren. Wat maakt ArtZuid zo interessant voor bedrijven?
In de eerste plaats: het netwerk. Onze sponsoren zijn veelal ondernemers uit de buurt, die een zakelijk netwerk in Amsterdam Zuid willen onderhouden. ArtZuid is daar een interessant middel toe. Daarnaast kunnen ze hun klanten meenemen naar ‘hun’ project. Het geeft een bepaalde allure, het is nieuw, en er wordt over gesproken. De doelgroep van hun klanten past hierbij en het is bovendien dicht bij het bedrijf. Tenslotte hebben de sponsoren sympathie voor de buurt en willen ze iets terugdoen. In deze tijd is duurzaamheid geen loos begrip meer: het doet er echt toe.

Wat is het geheim achter het succes van ArtZuid?
Gedrevenheid en vasthoudend van de mensen achter de organisatie. Dit soort projecten kun je niet voor elkaar krijgen zonder de bewoners, of zonder een gezonde dosis lef en durf. Het is een enorm project en ArtZuid organiseren betekent het project ademen en leven. Het kan alleen met erg gedreven mensen. Daar moet ik wel bij zeggen dat als je nog een slag wilt maken en het wat menselijker voor de organisatoren wil maken, dan is een klein projectbureau met betaalde medewerkers de volgende stap. Het wordt nu eigenlijk te groot om alleen door bewoners te worden gedragen.

Wat kunnen andere cultuurprojecten leren van ArtZuid, nu veel subsidies worden gekort?
Om creatief te zijn met de organisatie van een cultuurproject. Ik kom uit een zakengezin, dus ik ben creatief met het vinden van geld. Het gaat uiteindelijk om ondernemerschap. De kantoren op de Zuidas wilden bijvoorbeeld graag verbinding met de binnenstad, en wij leverden dat. Dus dan moet je durven om deze bedrijven om geld te vragen. Erop af. Culturele instellingen moet terug naar de mensen, net als ArtZuid. Daar overleef je mee.

Wat was in de afgelopen editie je favoriete kunstwerk op de route?
Poeh, dat kan ik nog steeds niet zeggen. Hoewel, er is toch maar één koning: Rodin, waarvan de Balzac dit jaar in onze collectie zat. Van dat kunstwerk kan ik echt emotioneel worden. Daarnaast wil ik nog een eervolle vermelding geven aan Heureka van Jean Tinguely, welke nog altijd op straat te bewonderen zal zijn tot 16 oktober. We noemen het al de nieuwe kerkklok van Zuid.
 
Het leuke is dat ook de bewoners hun favoriete kunstwerken hebben. Een aantal kunstwerken zijn na ArtZuid 2009 achtergebleven, mede op verzoek van de bewoners, en ook nu wordt er door bewoners zelf actie gevoerd om Searching for Utopia van Jan Fabre te mogen houden in de buurt. Je zou daarom kunnen zeggen dat wij op een democratische wijze de openbare ruimte in Amsterdam Zuid vullen. De buurt neemt de kunst over.




print pagina Mail een vriend

Inhoudsopgave





Volg de blog van Alexander

AlexanderD662.jpg